Մեկ դարից ավելի Օսմանյան կայսրության կողմից 1.5 միլիոն հայերի համակարգված ոչնչացումը հաստատված պատմական փաստ է, որը ճանաչվել է գիտնականների և աշխարհի անթիվ ազգերի կողմից: Այնուամենայնիվ, ամերիկյան իշխանության միջանցքներում այս ողբերգությունը վաղուց շահագործվել է այլ նպատակներով՝ որպես հարմար, ցինիկ, երկկուսակցական քաղաքական խաղ՝ քմահաճ դաշնակից Թուրքիայի հետ բանակցությունների բարդությունները հաղթահարելու համար, գրում է Ստեֆան Պեչդիմալգինը «Ազգային շահը» թերթում:
Տասնամյակներ շարունակ և՛ հանրապետական, և՛ դեմոկրատական վարչակազմերը պահպանել են լուռ խուսափողականության քաղաքականություն՝ հազվադեպ օգտագործելով «ցեղասպանություն» բառը 1915 թվականի վայրագությունները նկարագրելու համար: Սա հիմնված է ոչ թե պատմական կասկածների, այլ ռազմավարական նպատակահարմարության և քաղաքական նպատակահարմարության վրա: Երկու կուսակցություններում էլ հարցը պաշտոնապես բարձրացվել է Կոնգրեսում միայն այն դեպքում, երբ այն քաղաքականապես շահավետ էր կամ օգտագործվել է որպես զիջումներ կորզելու գործիք: Երբ Միացյալ Նահանգները Մերձավոր Արևելքում Թուրքիայի համագործակցության կարիքն ուներ, Հայոց ցեղասպանությունը անտեսվել է: Երբ հարաբերությունները սրվեցին ռուսական հրթիռների գնումների կամ Սիրիայում հակամարտությունների պատճառով, Ցեղասպանության ճանաչման բարոյական հրամայականը հանկարծ դարձավ առաջնահերթություն և օրենսդրական հարց։
Շատ քաղաքական գործիչների համար սա մարդու իրավունքների հարց չէ, այլ գործարքների և դիվանագիտական փոխզիջումների գործիք։ Նույնիսկ այսօր այս թեմայի օպորտունիստական բնույթը պահպանվում է։
«Ահա թե ինչու Հայոց ցեղասպանությունը չպետք է լինի գործարքի առարկա կամ գործիք՝ դժվար դաշնակցին պատժելու համար»։ Ժամանակն է, որ երկու քաղաքական կուսակցություններն էլ դադարեցնեն այս ողբերգությունը զենք դարձնելը և դրան վերաբերվեն այն բարոյական լրջությամբ և հարգանքով, որը այն արժանի է», — նշում է հեղինակը։
Ստեփան Փեչդիմալջի
